Podział majątku wspólnego małżonków

Po ustaniu wspólności ustawowej lub umownej dopuszczalny jest podział majątku wspólnego małżonków. Wspólność ustawowa może ustać na skutek: rozwodu, separacji, ustanowienia rozdzielności majątkowej, ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.

Podziału majątku małżonków można dokonać przed sądem, ale także przed notariuszem. Umowa podziału majątku wspólnego zawarta w kancelarii notarialnej może obejmować zarówno cały majątek wspólny, jak i jego część. Jeżeli umowa podziału majątku wspólnego dotyczy nieruchomości, użytkowania wieczystego czy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, wymagana jest forma aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Jeżeli w skład dzielonego majątku wchodzą udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, umowa wymaga formy z podpisem notarialnie poświadczonym.

Przy podziale majątku wspólnego każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może on również żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można natomiast żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły one wartość majątku w chwili ustania wspólności.

Podział majątku wspólnego nie musi być ekwiwalentny dla każdego z małżonków – na skutek takiej umowy cały majątek może nabyć jeden z małżonków bez konieczności dokonywania spłat na rzecz drugiego.

Podział majątku wspólnego może zostać dokonany pomiędzy spadkobiercą jednego z małżonków a żyjącym małżonkiem, a także – w przypadku śmierci obojga małżonków – pomiędzy ich spadkobiercami.

Podział majątku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych ani podatkiem od spadków i darowizn.

Nabyte składniki majątku na podstawie podziału majątku wspólnego nie stanowią przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

W przypadku wspólnych kredytów lub pożyczek małżonkowie mogą zdecydować, który z nich będzie dalej spłacał te zobowiązania. Jednocześnie małżonek ten może zobowiązać się do zwolnienia drugiego małżonka z długu względem wierzyciela.

W przypadku podziału majątku wspólnego pomiędzy byłymi małżonkami, w skład którego wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni użytków rolnych powyżej 0,3 ha, Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa – na podstawie art. 4 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego – przysługuje prawo nabycia tej nieruchomości za zapłatą jej ceny w terminie 30 dni od dnia powiadomienia KOWR.

Zapraszamy do Kancelarii Notarialnej w celu skorzystania z naszych usług.