Kto może nabyć nieruchomość rolną

Kancelaria Notarialna notariusza Rafała Duszkiewicza w Krakowie służy pomocą i przygotowuje umowy zbycie nieruchomości rolnych (umowy sprzedaży, darowizny, aporty, zamiany). 

Na wstępie należy wyjaśnić, co do których nieruchomości rolnych stosowane są ograniczenia w obrocie. Zgodnie z definicją i intencją ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (dalej „Ustawa”) nieruchomością rolną są użytki rolne oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami i grunty pod rowami, z wyłączeniem nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w całości w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolne.

Ustawy nie stosuje się także do nieruchomości rolnych i udziałów w nich:

– w których powierzchnia użytków rolnych jest mniejsza niż 0,3 ha,

– będących drogami wewnętrznymi,

– w których grunty, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako grunty pod stawami, stanowią co najmniej 70% powierzchni nieruchomości,

– wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa

– inne wyłącznie Ustawy wskazane są w art. 1a,art. 1b i art. 1c tej Ustawy.

Zasada jest, że nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, a powierzchnia nabywanej nieruchomości rolnej wraz z powierzchnią nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekraczać powierzchni 300 ha użytków rolnych. Wystarczające jest, gdy określone w ustawie wymogi dotyczące nabywcy nieruchomości rolnej spełnia jeden z małżonków, jeżeli nieruchomość rolna wchodzi albo ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej.

Nabywca nieruchomości rolnej nie musi być rolnikiem indywidualnym gdy nieruchomość rolna jest nabywana przez:

– osobę bliską zbywcy,

– Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego,

– spółdzielnię produkcji rolnej,

– inne podmioty określone w art. 2a ust. 3 pkt 1) Ustawy.

Osoba niebędąca rolnikiem może także nabyć nieruchomość rolną:

1) o powierzchni mniejszej niż 1 ha;

2) w wyniku dziedziczenia oraz zapisu windykacyjnego;

3) na podstawie art. 151 lub art. 231 Kodeksu cywilnego;

4) w toku postępowania restrukturyzacyjnego w ramach postępowania sanacyjnego;

5) na podstawie art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2025 r. poz. 197, 620, 621 i 1160);

6) na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 82);

7) na podstawie art. 125 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145, 1222, 1717 i 1881 oraz z 2025 r. poz. 1077 i 1080);

8) na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2024 r. poz. 1290 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1023);

9) w toku postępowania egzekucyjnego i upadłościowego;

10) w wyniku zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego po ustaniu małżeństwa oraz działu spadku;

11) w wyniku podziału albo łączenia spółek handlowych;

12) położonej na obszarze górniczym lub terenie górniczym w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze;

13) na potrzeby budowy morskiej farmy wiatrowej w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych wraz z zespołem urządzeń służących do wyprowadzenia mocy w rozumieniu tej ustawy;

14) w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy albo spółki cywilnej w spółkę handlową na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 18 i 96).

Nabycie nieruchomości rolnej przez inne podmioty lub w innych przypadkach niż wymienione wyżej, może nastąpić za zgodą Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej, danej na wniosek zbywcy nieruchomości rolnej, osoby fizycznej zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne, osoby fizycznej zamierzającej powiększyć gospodarstwo rolne, uczelni oraz nabywcy nieruchomości rolnej.